Shiko Postimin Tek
  (#1 (permalink)) Vjetėr
NoThInG NoThInG i/e shkėputur
 
Avatari i NoThInG
 
Postime: 185
Antarėsuar: Mar 2008
Vėndndodhja: Ne Xhepin E Rastesise
Gabim E Verteta Per Kosoven: Argumente Dhe Fakte - 03-02-2008, 08:07 PM

(Dėrguar disa prej gazetave mė prestigjioze tė Evropės dhe botės, si letėr e hapur pėr anėtarėt e Kėshillit tė Sigurimit tė OKB sė)


Vėmendja e diplomacisė botėrore gjithnjė e mė shumė po pėrqėndrohet nė ēėshtjen e Kosovės.Nė duart e anėtarėve tė Kėshillit tė Sigurimit tė OKB sė, tashmė ėshtė njė propozim i adresuar nga ish kryetari finlandez, Martti Ahtisaari, qė i ėshtė bashkėngjitur dokumentit mė tė cilin ai ka vėnė kornizat e njė statusi tė mundshėm tė ardhshėm tė Kosovės,ka pėrmbledhur garancitė pėr pozitėn e pakicave, veēanėrisht atė serbe nė Kosovė dhe ka pėrshkruar modalitetet pėr praninė relativisht tė theksuar ndėrkombėtare nė Kosovė, me fuqi ekzekutive dhe tė interpretimit tė mandatit tė vet, edhe pas vendimit eventual pėr statusin e ri tė saj qė, edhe ashtu, pavarėsinė dhe sovranitetin eventual tė Kosovės do t'i bėnin me shume formale se sa faktike.Tash ėshtė nė pėrgjegjėsinė e anėtarėve tė Kėshillit tė Sigurimit qė tė marrin njė vendim rreth tė ardhmes sė Kosovės. Jemi nė dijeni se Serbia ka ndėrmarrė njė ofensivė diplomatike pėr tė ndikuar te anėtarėt e Kėshillit tė Sigurimit tė OKB sė qė tė pamundėsohet nxjerrja e njė rezolute tė re tė tij, me arsyetimin se, me propozimin e Ahtisaarit, Serbisė "po i merret njė pjesė e territorit tė shtetit" dhe se "po i hiqet sovraniteti mbi Kosovėn" dhe se e tėrė kjo, sipas zyrėtarėve tė Beogradit, "ėshtė nė kundėrshtim me ligjin ndėrkombėtar". Kjo ėshtė arsyeja qė,me qėllim tė informimit mė tė tė plotė tė lexuesve tuaj dhe,njėkohėsisht tė anėtarėve tė Kėshillit tė Sigurimit tė OKB sė, si njė punonjės i shkencės pranė Akademisė sė Shkencave dhe Arteve tė Kosovės dhe si njė profesor universitar i sė drejtės, me njė bibliografi relativisht tė gjerė politike dhe juridike, tė theksoj,nė vija tė pėrgjithshme, njė numėr argumentesh dhe faktesh historike, politike e juridike, tė cilat, nė mėnyrėn mė bindėse, flasin se Kosova ėshtė vendosur nėn pushtimin serb,nė udhė jolegjitime dhe pse shqiptarėt, si popull shumicė nė Kosovė, duhet tė gėzojnė tė drejtėn e vetėvendosjes,qoftė si e drejtė e njė popullate nė njė territor tė individualizuar, qoftė si e drejtė kombėtare e tyre. Nėpėrmjet tė argumentimit dhe faktimit tė kėsaj tė vėrtete,ky shkrim mėton, njėkohėsisht, tė argumentojė se janė plotėsisht tė papranueshme pėrsiatjet dhe projektet serbe pėr krijimin e dy entiteteve nė Kosovė ose pėr ndarjen e saj.
Sė pari, meqė Kosova ėshtė aneksuar nga Serbia nė udhė jolegjitime, pavarėsia e Kosovės nė asnjė mėnyrė nuk ėshtė nė kundėrshtim me ligjin ndėrkombėtar. Ē'ėshtė e vėrteta, pavarėsia e Kosovės pėrpara se tė kualifikohej si "njė rast klasik i secesionit tė njė pjese tė njė shteti sovran", siē shprehen serbėt, do tė duhej tė kundrohej, nė fakt, si njė "anulim aneksimi ilegjitim". Nė tė vėrtetė, nė kundėrshtim me ligjin ndėrkombėtar kishte rėnė vetė Serbia, e cila me 1912 e aneksoi Kosovėn nėpėrmjet pushtimit ushtarak,pas njė agresioni tė saj nė Perandorinė Osmane, "edhe pse qysh prej kohėsh Kosova kishte identitetin e vet historik dhe etnik,tė shoqėruar me legjitimitetin e ēlirimit tė vet, qoftė nga pushtimi osman(1912), qoftė nga pushtimi fashist(1944), edhe pse kishte integritet gjeografik, demografik dhe kulturor tė saj". Sė kėndejmi, nė vend se tė pranojė veprimin e saj ilegal qė ka bėrė duke shkelur "me tė dyja kėmbėt" ligjin ndėrkombėtar, me aneksimin e Kosovės, Serbia tash pėrdor njė argument tė paqėndrueshėm shkencėrisht, historikisht dhe aktualisht, pėr tė "ruajtur sovranitetin mbi Kosovėn" tė cilin, si dėshmojnė faktet, e mbajti nė mėnyrė jolegjitime pėr njė periudhė shumė tė gjatė, pa pyetur asnjėherė popullin shumicė tė Kosovės dhe pa i marrė atij pėlqimin. Kosova ėshtė pushtuar gjatė luftėrave ballkanike(1912 13), "nė kundėrshtim me aspiratat e shqiptarėve qė kishin shprehur nė Lėvizjen Nacionalēlirimtare 1878 1912". Shqiptarėt ishin kundėr pėrfshirjes sė tyre nė shtetin serb, pėrkatėsisht jugosllav. Kėshtu, Serbia, edhe pse "mori legalitetin ndėrkombėtar" pėr pushtimin e Kosovės, nė asnjė mėnyrė nuk mundi ta arsyetojė legjitimitetin e veprimit tė saj. Pėrveē kėsaj, qėndrimet posesive serbe ndaj Kosovės qė i referohen historisė janė dyfish tė pathemelta. Sė pari, "janė tė pathemelta nė aspektin metodologjik tė cilėsimit tė karakterit kombėtar tė territorit, meqė po tė merrej historia si kriter, me gjithė realitetet nacionale territoriale bashkėkohore, Hungaria do tė kishte tė drejtė tė vinte dorė mbi pjesėn jugosllave tė Panonisė, Bullgaria dhe Hungaria do tė rivalizonin rreth Beogradit, Greqia do tė vinte dorė mbi Stambollin,Shqipėria mbi Janinėn, Meksiko mbi Floridėn dhe Kaliforninė, Suedia mbi Norvegjinė dhe Finlandėn, Gjermania mbi pjesėt e rajoneve tė Shlezisė dhe tė Sudeteve, Danimarka mbi Shlezvikun, Iraku mbi Kuvajtin, etj., etj?. Sė dyti, qėndrimet posesive serbe ndaj Kosovės" janė tė pabaza edhe nė aspektin e sė vėrtetės materiale, meqė Kosova, pėrkundėr pohimeve me karakter tė tillė, "nuk ėshtė as djep i popullit serb, as djep i shtetit serb". Mė nė fund, ambiciet imperialiste me "tė drejta historike" nuk kanė mundur t'i mbrojnė Anglia, Franca, Spanja, Portugalia, Holanda qė, siē ėshtė e njohur, "me shekuj kanė mbajtur vende e popuj tė shumtė". Prandaj, "me shkatėrrimin e perandorive koloniale, janė krijuar mbi 120 shtete tė reja". Serbia ka qenė "nėn sundimin e Perandorisė Osmane pėr afro pesė shekuj (1389 1878)", Spanja "kishte pushtuar tėrė Amerikėn Latine nė fillim tė shekullit XVI. Edhe "rusėt nuk kanė pėrmendur ndonjėherė "tė drejtat historike" mbi Ukrainėn". Argumentet historike flasin bindshėm se serbėt "janė vendosur nė Kosovė me rastin e zgjerimit tė shtetit serb nė kėtė drejtim nga Nemanjiqėt". Nė territorin etnik shqiptar, pėr pasojė pushtimesh, nė Mesjetė dhe nė kohėn e Perandorisė Osmane, janė vendosur pakica sllave, turke dhe rome. Pakica sllave ėshtė shtuar ndjeshėm me "kolonizimin e dhunshėm nė mes tė dy luftėrave botėrore, megjithatė, kurrė nuk ka arritur tė jetė mbi 10% tė popullatės nė tėrėsi". Mbi bazė tė kėtyre fakteve, konkluzioni ėshtė shumė i qartė: ishin pikėrisht agresioni, pushtimi dhe aneksimi serb i Kosovės qė shkelėn ligjin ndėrkombėtar, e jo e kundėrta, qė pavarėsia e Kosovės "dhunon tė drejtėn ndėrkombėtare". Historia "ėshtė dėshmitare pėr politikėn shkombėtarizuese"; pėr "krimet e mėdha ndaj shqiptarėve gjatė viteve 1912 1918?; pėr "planet gjenocidale serbe pėr shfarosjen e shqiptarėve"; pėr "shpėrnguljen e shqiptarėve nė Turq" dhe pėr "shpronėsimin e fshatarėsisė dhe pėr kolonizimin serbo malazias" e tjera. Periudha 28 shkurt 1998 deri me 10 qershor 1999 vetėm sa "i ka tejkaluar rastet e veēanta dhe ka marrė pėrmasat mė tė pėrgjithshme tė gjenocidit tė pushtetit serb ndaj shqiptarėve".
Sė dyti, vendimi mbi tė ardhmen e Kosovės nuk mund tė injorojė pozitėn kushtetuese tė Kosovės nė ish Jugosllavi, megjithė faktin se ajo nuk gėzonte statusin e republikės por,ē'ėshtė e vėrteta, ishte pjesė pėrbėrėse e ish Jugosllavisė, me territor dhe kufijtė e vet, tė cilėt nuk mund tė ndryshoheshin pa pėlqimin e saj. Kosova ishte drejtpėrsėdrejti e pėrfaqėsuar nė Federatėn e ish Jugosllavisė, po sikurse republikat e saj, e jo nėpėrmjet Serbisė, sepse ashtu do tė kishim njė situatė paradoksale "tė inkuadrimit tė Serbisė nė Serbi dhe tė tri Serbive me tri vota nė Federatė", ndėrsa njėsitė tjera "do tė kishin nga njė votė". Me identitet politiko territorial tė vetėvetes, me kushtetutė tė vetėn, Kosova ishte njėsi konstitutive federale e Federatės multinacionale tė Jugosllavisė. Mosnjohja e statusit tė republikės pėr Kosovėn nuk mund tė anashkalojė faktin e "origjinės josllave tė popullatės tė saj shumicė shqiptare". Se Kosova nuk ishte pjesė e Serbisė dėshmojnė edhe kėto fakte historike dhe juridike: "Kosova nuk ishte nė pėrbėrjen e shtetit sovran dhe tė pavarur tė Serbisė me subjektivitet juridik ndėrkombėtar tė pranuar nė Kongresin e Berlinit(1878)"; "Kosova nuk ishte nė pėrbėrjen e Serbisė nė Kuvendin e Dytė tė AVNOJ it(1943); "Kosova nuk ishtė nė pėrbėrjen e Serbisė gjatė konstituimit tė saj si njėsi federale nė Kėshillin Antifashist tė Ēlirimit Popullor (1944); "Kosova nuk ishte pjesė pėrbėrėse e Serbisė nė strukturėn e Asamblesė Kushtetutėdhėnėse tė Jugosllavisė me rastin e shpalljes sė Republikės Federative tė Jugosllavisė (1945)"; "Kosova nuk u inkuadrua nė Serbinė sovrane", veēse nė pėrbėrje tė "Serbisė Federale nė kuadėr tė Jugosllavisė Federative", gjatė pushtimit ushtarak nė Kosovė (1945). Mė nė fund, vlen tė pėrmendet se edhe rrėnimi i autonomisė sė Kosovės me Amendamentet nė Kushtetutėn e Serbisė, akt ky qė ndodhi me 28 mars 1989, u bė nė udhė jolegjitime. Edhe po tė mos ekzistonin mangėsitė esenciale rreth deklarimit nė Kuvendin e Kosovės, mangėsi kėto qė janė dėshmuar,"mosekzistimi i vullnetit tė lirė", si pasojė e presioneve tė jashtėzakonshme politike, "e bėn edhe deklarimin mbi ndėrrimin kushtetues jokushtetues".


Vijon...


Nga Pema e Heshtjes Varet Fruti i Qetesise
Pėrgjigju duke Cituar